Czym jest wydziedziczenie?
Wydziedziczenie to instytucja prawa spadkowego, polegająca na formalnym pozbawieniu przez spadkodawcę prawa do zachowku osoby, która zgodnie z przepisami byłaby do niego uprawniona. Może ono nastąpić wyłącznie w testamencie i tylko w przypadkach ściśle określonych w Kodeksie cywilnym. Do takich przyczyn należą, uporczywe postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy, dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci, bądź uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Czy można wydziedziczyć każdego spadkobiercę?
Wydziedziczenie dotyczy wyłącznie osób uprawnionych do zachowku, czyli dzieci, wnuków, małżonka lub rodziców spadkodawcy. Nie można więc wydziedziczyć na przykład rodzeństwa lub dalszych krewnych, jeśli nie przysługiwałoby im prawo do zachowku. Co ważne, wydziedziczenie musi być jednoznacznie wskazane w treści testamentu wraz z podaniem konkretnej przyczyny i należycie uzasadnione. Samo stwierdzenie, że spadkodawca nie życzy sobie relacji z daną osobą, nie wystarczy. Jeżeli przyczyna wydziedziczenia okaże się nieprawdziwa lub niezgodna z prawem, sąd może uznać wydziedziczenie za nieskuteczne.
Wydziedziczenie a prawo do zachowku
Skuteczne wydziedziczenie prowadzi do całkowitej utraty prawa do zachowku przez osobę wydziedziczoną. Oznacza to, że nie może ona dochodzić żadnych roszczeń majątkowych wobec spadku, nawet wtedy gdy został on w całości przekazany innymi spadkobiercom lub zapisobiercom testamentowym. W sytuacji, gdy wydziedziczenie zostanie zakwestionowane i uznane przez sąd za bezpodstawne, osoba ta ma prawo ubiegać się o wypłatę zachowku. Warto też pamiętać, że zstępni osoby wydziedziczonej, na przykład dzieci, mogą mimo wszystko dochodzić zachowku po dziadkach.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy wydziedziczenie oznacza całkowite pozbawienie spadku?
Tak, skuteczne wydziedziczenie pozbawia uprawnionego prawa do zachowku, czyli części spadku, który normalnie by mu przysługiwał.